EMAIL

Aktualności
Informacje
C I E K A W O S T K I Spacer

CZY, WIESZ ZE . . .

Oferta WydawniczaHistoriaEkspozycjaTurystykaGaleriaKonkursKsięga GościWygaszacze, tapety . . .

 

Czy, wiesz że . . .

 

Z 1303 roku pochodzi pierwszy dokument, z którego wnioskujemy, że Grodzisk posiada prawa miejskie. W dokumencie tym, dziedzic komes Prandota z rodu Borków zatwierdza darowiznę młyna na Dojcy klasztorowi Cystersów w Pawadyżu. Wymienia w nim nazwę Grodzisk oraz nazwisko wójta Hermana i jego żony Hildegundy. Miasto szybko zyskiwało na znaczeniu wybijając w latach 1306-1314 własną monetę z napisem Grodis.


Czy, wiesz że . . .

W latach 1563-1593 z inicjatywy Stanisława Ostroroga oraz jego syna Jana, Grodzisk był ważnym ośrodkiem reformackim w Wielkopolsce. Działała tutaj znana szkoła teologiczna, w której wykładał Erazm Gliczner oraz drukarnia prowadzona w latach 1579-1581 przez Melchiora Newinga.

Czy, wiesz że . . .

Dwoma kolejnymi dokumentami wydanymi 2 listopada 1593 roku oraz 19 kwietnia 1594 roku Jan Ostroróg dokonał nowej lokacji miasta, stwarzając nowe możliwości rozwoju Grodziska. Niespełna dwadzieścia lat później Stare Miasto liczyło 201 domów natomiast Nowe - 133. Podobnie jak Stare Miasto również nowy ośrodek otoczony był fosą z palisadą.


Czy, wiesz że . . .

Z 1601 roku pochodzi pierwszy statut cechu piwowarów i mielcarzy w Grodzisku. Produkcja piwa była przez całe stulecia najważniejszą działalnością gospodarczą w mieście strzeżoną przez zamknięte rodziny piwowarskie. Do ważenia piwa używano wody ze studni znajdującej się na Starym Rynku nazywanej studnią o. Bernarda. Pod koniec XIX wieku w Grodzisku działało kilka niezależnych browarów, obok największego browaru wybudowanego w 1882 roku przez Theodora Grünberga. W 1925 roku powstały Zjednoczone Browary w Grodzisku. W okresie powojennym Browary prowadziły najróżniejsze przekształcenia, aby w ostatnich latach istnienia należeć do Wielkopolskich Zakładów Piwowarskich a ostatnio do "Lech Browary Wielkopolskie". W roku 1993 zaprzestano produkcji piwa w Grodzisku Wlkp.

Czy, wiesz że . . .
W 1646 roku Aleksander Opaliński powołał Bractwo Strzeleckie spełniające początkowo funkcje obronne w mieście. W 1666 roku Bractwo otrzymało przywilej zagwarantowany przez króla Jana Kazimierza i potwierdzony następnie przez Korybuta Wiśniowieckiego w 1669 roku, Jana III Sobieskiego w 1685 i Augusta II w 1701 roku. Bractwo przetrwało okres zaborów i nieprzerwanie działało do wybuchu wojny w 1939 roku. W 1986 roku zostało reaktywowane przy Cechu Rzemiosł Różnych w Grodzisku Wlkp.
Czy, wiesz że . . .
W 1730 roku władze Grodziska zawarły umowę z katem Franciszkiem Gittlerem, do którego obowiązków należało wykonywanie wyroków śmierci, kar cielesnych oraz torturowanie. Ponadto musiał on oczyszczać miasto z padliny oraz sprzątać ulice przylegające do kościoła. Za wykonaną egzekucję otrzymywał 30 złotych natomiast za łamanie kołem i wiertowanie 15 złotych.
Czy, wiesz że . . .
28 kwietnia 1848 roku podczas wielkopolskiej Wiosny Ludów, mieszkańcy Grodziska stawili bohaterska obronę nacierającym wojskom pruskim. W wyniku przegranej walki oraz późniejszego pogromu zginęło ponad 40 osób, a wiele zostało rannych. Obroną miasta dowodził miejscowy lekarz Marcus Mojżesz Mosse.
Czy, wiesz że . . .
1 października 1887 roku z dawnego powiatu bukowskiego z siedzibą w Nowym Tomyślu wyłoniono powiat grodziski, w skład którego weszły miasta: Grodzisk, Buk, Opalenica. Powiat ten przetrwał do 1932 roku i został w całości przyłączony do powiatu nowotomyskiego. Fakt ten spowodował wieloletni antagonizm między obu miastami. W latach 1941-1945 władze hitlerowskie przywróciły powiat grodziski. Do momentu likwidacji powiatów w 1975 roku, Grodzisk należał do powiatu nowotomyskiego. W 1998 roku nowa reforma administracyjna kraju wprowadziła trójstopniowy podział władzy - przywracając powiaty. Utworzono wówczas powiat grodziski składający się z gmin: Granowo, Grodzisk, Kamieniec, Rakoniewice, Wielichowo.
Czy, wiesz że . . .
10 grudnia 1881 roku otwarte zostało pierwsze połączenie kolejowe łączące Grodzisk z Opalenicą. Przetrwało one do 1992 roku. 1 października 1901 roku uruchomiono następne połączenie z Kościanem, funkcjonujące do połowy lat osiemdziesiątych. W dalszym ciągu czynne jest połączenie z Wolsztynem otwarte w 1905 roku i połączenie z Poznaniem istniejące od 1911 roku.
Czy, wiesz że . . .
11 listopada 1925 roku otwarty został Powiatowy Stadion w Grodzisku, który posiadał drewnianą trybunę, boisko piłkarskie, bieżnie, basen kąpielowy oraz korty tenisowe. Fundatorami stadionu byli: hr. Franciszka Żółtowska, Adam Szczerbiński, Marian Szermer, hr. Zygmunt Kurnatowski, hr. Ignacy Mielżyński, ks. Olgierd Czartoryski, ordynat Stanisław Niegolewski i gen. Kazimierz Sosnkowski. W 1997 roku podczas obchodów 75-lecia Klubu Sportowego "Dyskobolia" oddana została do użytku nowa trybuna z nowoczesnym zapleczem socjalnym.
Czy, wiesz że . . .
W okresie okupacji hitlerowskiej ludność miasta narodowości polskiej poddana została licznym procesom dyskryminacji i eksterminacji. Zginęło około 90 mieszkańców Grodziska. W pobliskim Młyniewie już w październiku 1939 roku istniał obóz przejściowy dla przesiedlanych Żydów i Polaków, a w latach 1940-1945 funkcjonował tam obóz jeniecki. W maju 1944 roku oraz w marcu 1945 roku w okolicach Grodziska rozbiły się dwa bombowce amerykańskie B-17 "Latające Fortece". Jeden z ocalałych wówczas pilotów odwiedził Grodzisk w maju 1999 roku.
Czy, wiesz że . . .
W 1996 roku z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ziemi Grodziskiej rozpoczęły się prace nad realizacją "Panoramy Obrony Grodziska" z 1848 roku. Powstały dwa obrazy, z których największy ma wymiary 11 m długości i 3 m szerokości. Autorem obrazów jest Tomasz Akusz. Oficjalne odsłonięcie Panoramy nastąpiło 24 kwietnia 1998 roku Podczas inauguracji wojewódzkich obchodów 150 rocznicy wielkopolskiej Wiosny Ludów z 1848 roku w Grodzisku Wlkp.
Czy, wiesz że . . .

W 1626 roku Grodzisk nabył Jan z Bnina Opaliński o Mikołaja Ostroroga zapoczątkowując 150 letnie panowanie tej rodziny w mieście. Jego syn Jan Leopold Opaliński był kontynuatorem przebudowy kościoła parafialnego w Grodzisku oraz fundatorem klasztoru Bernardynów. Wojciech Leon Opaliński zmarły 24 listopada 1775 roku był ostatnim właścicielem miasta z tego rodu.