|
|
|



      
|
| | |
Z 1303 roku pochodzi
pierwszy dokument, z którego wnioskujemy, że Grodzisk posiada prawa miejskie.
W dokumencie tym, dziedzic komes Prandota z rodu Borków zatwierdza darowiznę młyna
na Dojcy klasztorowi Cystersów w Pawadyżu. Wymienia w nim nazwę Grodzisk oraz
nazwisko wójta Hermana i jego żony Hildegundy. Miasto szybko zyskiwało na znaczeniu
wybijając w latach 1306-1314 własną monetę z napisem Grodis. |
| Czy,
wiesz że . . . |
W latach 1563-1593 z inicjatywy Stanisława Ostroroga oraz jego syna Jana, Grodzisk
był ważnym ośrodkiem reformackim w Wielkopolsce. Działała tutaj znana szkoła teologiczna,
w której wykładał Erazm Gliczner oraz drukarnia prowadzona w latach 1579-1581
przez Melchiora Newinga. | |
Czy,
wiesz że . . . | |
Dwoma kolejnymi dokumentami wydanymi 2 listopada 1593 roku oraz 19 kwietnia 1594
roku Jan Ostroróg dokonał nowej lokacji miasta, stwarzając nowe możliwości rozwoju
Grodziska. Niespełna dwadzieścia lat później Stare Miasto liczyło 201 domów natomiast
Nowe - 133. Podobnie jak Stare Miasto również nowy ośrodek otoczony był fosą z
palisadą. | | Czy,
wiesz że . . . | Z
1601 roku pochodzi pierwszy statut cechu piwowarów i mielcarzy w Grodzisku. Produkcja
piwa była przez całe stulecia najważniejszą działalnością gospodarczą w mieście
strzeżoną przez zamknięte rodziny piwowarskie. Do ważenia piwa używano wody ze
studni znajdującej się na Starym Rynku nazywanej studnią o. Bernarda. Pod koniec
XIX wieku w Grodzisku działało kilka niezależnych browarów, obok największego
browaru wybudowanego w 1882 roku przez Theodora Grünberga. W 1925 roku powstały
Zjednoczone Browary w Grodzisku. W okresie powojennym Browary prowadziły najróżniejsze
przekształcenia, aby w ostatnich latach istnienia należeć do Wielkopolskich Zakładów
Piwowarskich a ostatnio do "Lech Browary Wielkopolskie". W roku 1993 zaprzestano
produkcji piwa w Grodzisku Wlkp. | | Czy,
wiesz że . . . | W
1646 roku Aleksander Opaliński powołał Bractwo Strzeleckie spełniające początkowo
funkcje obronne w mieście. W 1666 roku Bractwo otrzymało przywilej zagwarantowany
przez króla Jana Kazimierza i potwierdzony następnie przez Korybuta Wiśniowieckiego
w 1669 roku, Jana III Sobieskiego w 1685 i Augusta II w 1701 roku. Bractwo przetrwało
okres zaborów i nieprzerwanie działało do wybuchu wojny w 1939 roku. W 1986 roku
zostało reaktywowane przy Cechu Rzemiosł Różnych w Grodzisku Wlkp.
| | Czy,
wiesz że . . . | W
1730 roku władze Grodziska zawarły umowę z katem Franciszkiem Gittlerem, do którego
obowiązków należało wykonywanie wyroków śmierci, kar cielesnych oraz torturowanie.
Ponadto musiał on oczyszczać miasto z padliny oraz sprzątać ulice przylegające
do kościoła. Za wykonaną egzekucję otrzymywał 30 złotych natomiast za łamanie
kołem i wiertowanie 15 złotych. | | Czy,
wiesz że . . . | 28
kwietnia 1848 roku podczas wielkopolskiej Wiosny Ludów, mieszkańcy Grodziska stawili
bohaterska obronę nacierającym wojskom pruskim. W wyniku przegranej walki oraz
późniejszego pogromu zginęło ponad 40 osób, a wiele zostało rannych. Obroną miasta
dowodził miejscowy lekarz Marcus Mojżesz Mosse. | | Czy,
wiesz że . . . | 1
października 1887 roku z dawnego powiatu bukowskiego z siedzibą w Nowym Tomyślu
wyłoniono powiat grodziski, w skład którego weszły miasta: Grodzisk, Buk, Opalenica.
Powiat ten przetrwał do 1932 roku i został w całości przyłączony do powiatu nowotomyskiego.
Fakt ten spowodował wieloletni antagonizm między obu miastami. W latach 1941-1945
władze hitlerowskie przywróciły powiat grodziski. Do momentu likwidacji powiatów
w 1975 roku, Grodzisk należał do powiatu nowotomyskiego. W 1998 roku nowa reforma
administracyjna kraju wprowadziła trójstopniowy podział władzy - przywracając
powiaty. Utworzono wówczas powiat grodziski składający się z gmin: Granowo, Grodzisk,
Kamieniec, Rakoniewice, Wielichowo. | | Czy,
wiesz że . . . | 10
grudnia 1881 roku otwarte zostało pierwsze połączenie kolejowe łączące Grodzisk
z Opalenicą. Przetrwało one do 1992 roku. 1 października 1901 roku uruchomiono
następne połączenie z Kościanem, funkcjonujące do połowy lat osiemdziesiątych.
W dalszym ciągu czynne jest połączenie z Wolsztynem otwarte w 1905 roku i połączenie
z Poznaniem istniejące od 1911 roku. | | Czy,
wiesz że . . . | 11
listopada 1925 roku otwarty został Powiatowy Stadion w Grodzisku, który posiadał
drewnianą trybunę, boisko piłkarskie, bieżnie, basen kąpielowy oraz korty tenisowe.
Fundatorami stadionu byli: hr. Franciszka Żółtowska, Adam Szczerbiński, Marian
Szermer, hr. Zygmunt Kurnatowski, hr. Ignacy Mielżyński, ks. Olgierd Czartoryski,
ordynat Stanisław Niegolewski i gen. Kazimierz Sosnkowski. W 1997 roku podczas
obchodów 75-lecia Klubu Sportowego "Dyskobolia" oddana została do użytku nowa
trybuna z nowoczesnym zapleczem socjalnym. | | Czy,
wiesz że . . . | W
okresie okupacji hitlerowskiej ludność miasta narodowości polskiej poddana została
licznym procesom dyskryminacji i eksterminacji. Zginęło około 90 mieszkańców Grodziska.
W pobliskim Młyniewie już w październiku 1939 roku istniał obóz przejściowy dla
przesiedlanych Żydów i Polaków, a w latach 1940-1945 funkcjonował tam obóz jeniecki.
W maju 1944 roku oraz w marcu 1945 roku w okolicach Grodziska rozbiły się dwa
bombowce amerykańskie B-17 "Latające Fortece". Jeden z ocalałych wówczas pilotów
odwiedził Grodzisk w maju 1999 roku. | | Czy,
wiesz że . . . | W
1996 roku z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ziemi Grodziskiej rozpoczęły się
prace nad realizacją "Panoramy Obrony Grodziska" z 1848 roku. Powstały dwa obrazy,
z których największy ma wymiary 11 m długości i 3 m szerokości. Autorem obrazów
jest Tomasz Akusz. Oficjalne odsłonięcie Panoramy nastąpiło 24 kwietnia 1998 roku
Podczas inauguracji wojewódzkich obchodów 150 rocznicy wielkopolskiej Wiosny Ludów
z 1848 roku w Grodzisku Wlkp. | | Czy,
wiesz że . . . | |
W 1626 roku Grodzisk
nabył Jan z Bnina Opaliński o Mikołaja Ostroroga zapoczątkowując 150 letnie panowanie
tej rodziny w mieście. Jego syn Jan Leopold Opaliński był kontynuatorem przebudowy
kościoła parafialnego w Grodzisku oraz fundatorem klasztoru Bernardynów. Wojciech
Leon Opaliński zmarły 24 listopada 1775 roku był ostatnim właścicielem miasta
z tego rodu. | | |
| |